Detaylı Araç Değer Kaybı Hakkında
Trafik kazası sonrası araç değer kaybı hesaplama, başvuru süreci ve yasal haklar hakkında bilmeniz gereken tüm önemli bilgiler
Trafik kazasına karışan bir aracın, o kaza sonucu tamir edildikten sonra değerinde meydana gelen azalmaya "Araç Değer Kaybı" denir. Kusursuz veya daha az kusurlu olduğunuz bir kazada hasar masrafları ödense bile araç elbet değer kaybedecektir. Böyle bir durumda mağduriyetin önüne geçilmesi için araç değer kaybının karşılanması gerekir.
Kazaya karışıp hasar gören aracın, en iyi şekilde tamir edilmiş olsa bile TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarında yer alacak kaza kaydı nedeniyle, piyasa değişim değerinde bir düşüş olacaktır.
Temel Bilgiler
Değer Kaybı Nedir?
Araç değer kaybı, bir motorlu aracın kazadan önceki hasarsız piyasa sürüm değeri ile kaza sonrası onarıldıktan sonraki değeri arasında oluşan farktır. Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araç, hiç hasar görmemiş araç değerinden düşük değerde olur.
Nasıl Hesaplanır?
Baz Değer Kaybı = Aracın Rayiç Değeri × %1.9. Toplam Değer Kaybı = Baz Değer Kaybı × Hasar Boyutu Katsayısı × Kullanılmışlık (KM) Katsayısı formülü ile hesaplanır.
Hangi Araçlar İçin Geçerli?
Pert (tam hasar) olmayan, çift taraflı kazaya karışmış ve onarılmış araçlar için değer kaybı talep edilebilir. Tek taraflı kazalarda ve %100 kusurlu taraf için talep hakkı yoktur.
Zamanaşımı Süresi
TBK m.72 gereği zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Kusur Oranının Önemi
Değer kaybı talebinde bulunabilmek için kazada %100 kusurlu olmamanız gerekir. Tazminat, karşı tarafın kusuru oranında hesaplanarak talep edilebilir.
Rayiç Değer
Aracın kaza öncesi piyasa değeridir. İkinci el araç sitelerinden (sahibinden.com vb.) veya ekspertiz raporlarından öğrenilebilir. Hesaplamanın temelini oluşturur.
Kimden Talep Edilir?
Zarar veren sürücü, aracın işleteni, bağlı olduğu teşebbüs sahibi, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) ve varsa ihtiyari mali mesuliyet sigortasından talep edilebilir.
Gerekli Belgeler
Kaza tespit tutanağı, hasar tespit tutanağı, onarım faturaları, ekspertiz raporu, ruhsat fotokopisi, ehliyet, ZMMS poliçesi ve kasko poliçesi gerekli belgelerdir.
Başvuru Şartları
Aracın pert olmaması, kusurun tamamının talepte bulunan kişide olmaması, hasarın onarılmış olması ve parçaların daha önce aynı nedenle onarılmamış olması gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketinin 15 gün içinde cevap vermemesi veya olumsuz cevap vermesi halinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. 5.000 TL'ye kadar kararlar kesindir.
Yetkili Mahkeme
Sigorta şirketine karşı Asliye Ticaret Mahkemesi, sigorta şirketi hasım gösterilmezse Asliye Hukuk Mahkemesi, kasko şirketine karşı Tüketici Mahkemesi yetkilidir.
Başvuru Süreci
Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalı. 15 gün içinde cevap gelmezse veya ret gelirse, Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya genel mahkemelere başvurulabilir.
Detaylı Araç Değer Kaybı Hesaplama Formülü
Hesaplama Formülü
Baz Değer Kaybı = Aracın Rayiç Değeri × %1.9
Toplam Değer Kaybı = Baz Değer Kaybı × Hasar Boyutu Katsayısı × Araç Kullanılmışlık Düzeyi (KM) Katsayısı
Hasar Boyutu Katsayısı
| Kod | Hasar Boyutu | Katsayı |
|---|---|---|
| A1 | Büyük Hasar | 0.90 |
| A2 | Orta Hasar | 0.75 |
| A3 | Küçük Hasar | 0.50 |
| A4 | Basit Hasar | 0.25 |
Kilometre (Kullanılmışlık) Katsayısı
| Kullanılmışlık Düzeyi (KM) | Katsayı |
|---|---|
| 0 – 14.999 | 0.90 |
| 15.000 – 29.999 | 0.80 |
| 30.000 – 44.999 | 0.60 |
| 45.000 – 59.999 | 0.40 |
| 60.000 – 74.999 | 0.30 |
| 75.000 – 149.999 | 0.20 |
| 150.000 ve üzeri | 0.10 |
Hasar Büyüklüğü Tanımları (Piyasa Değerine Göre)
* Hasar oranı = Hasar Giderme Tutarı / Araç Piyasa Değeri × 100
Değer Kaybı Talep Edilemeyen Durumlar
- Tek taraflı kazalarda araç değer kaybı talep edilemez.
- %100 kusurlu taraf araç değer kaybı isteyemez.
- Araç hakkında pert kararı ve aracın tamirinin ekonomik olmayacağı raporu verildiyse araç değer kaybı istenemez.
- Bir araç ikinci kere bir kazaya karışmışsa ve bir önceki hasarla aynı bölgeden hasar almışsa araç değer kaybı istenemez.
Hesaplamada Dikkate Alınan Kriterler
Araç Bilgileri
- Aracın markası, modeli ve üretim yılı
- Aracın kilometresi
- Kaza öncesi piyasa (rayiç) değeri
- Trafiğe çıkış tarihi
- Aracın piyasadaki tercih durumu
Hasar Bilgileri
- Hasarın boyutu ve niteliği
- İşlem gören parçaların niteliği ve sayısı
- Geçmiş hasar kayıtları
- Onarımda kullanılan parçalar (orijinal/yan sanayi)
- Onarım kalitesi
Yasal Dayanak
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/4690 E.-2016/7983 K.
"Araçta meydana gelen değer kaybının; Aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısmın özellikleri dikkate alınarak, kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir."
Değer Kaybı Hesaplamak İster Misiniz?
Ücretsiz hesaplama aracımızı kullanarak aracınızın tahmini değer kaybını öğrenebilirsiniz.
Hemen Hesapla